Akıllı Gelişim

Åžu aralar televizyonlarda, internette, forumlarda rastlayacağınız gündem maddelerinden birisi kredi kartı ve kredi kartı yüzünden batan insanlar, çöken aileler…

Bankalar milyonlarca dolar harcayarak kredi kartlarının pazarlamasını yapmaya çalışıyor. Her gün birbirinden eÄŸlenceli, cafcaflı reklamlarını görüyoruz. Hepsinin ortak teması “normalde hayal bile edemeyeceÄŸiniz hayat standardını, kredi kartı ile saÄŸlayabilirsiniz” ÅŸeklinde.

Peki bankaların müşterilerine vermek için kendilerini yırttıkları, kullanmayanın pişman olduğu, kullananın ise bin pişman olduğu bu plastik şeyler gerçekte korkulması gereken şeytani şeyler mi yoksa hayatımızı kolaylaştıran ürünler mi?

Bu sorunun cevabı tamamen size ve finansal cahillik miktarınıza baÄŸlı… Kullanmasını bilene kredi kartı muazzam imkanlar sunuyor. Bu yazımda kredi kartını akıllıca kullandığınız taktirde size saÄŸlayacağı faydaları ve akıllı kullanım için “kullanım kılavuzunu” sunacağım.

Bankalar neden kredi kartı vermek için uğraşıyor?

Bir ara sokaktan geçenin eline tutuşturulur hale geldi kredi kartları. Hemen hemen hepsi kullanım miktarına oranla bonus dağıtıyor. Akla hayale gelmez taksit imkanları sunuyor. Hatta şimdi al 3 ay sonra öde, kredi kartına %10 indirim gibi imkanlar da sunuyor.

Bankalar bu kadar indirimi, bonusu ve taksidi bol keseden dağıtırken nasıl oluyor da zarar etmiyor ve hala kredi kartı müşterilerine yalvarırcasına kart dağıtmaya çalışıyor?

kredi kartı kullanım kılavuzuna geçmeden önce bankaların motivasyonunu anlamak lazım:

• Bankalar kredi kartı müşterilerinden yıllık kart ücreti alır. Bu kart ücretleri kredi kartı başına ortalama 40 YTL gibi bir rakama denk geliyor. 1 milyon kredi kartı müşterisi olan bir banka için 40 Milyon YTL gibi anormal bir gelir anlamına geliyor bu ve neredeyse hiç çaba sarfetmeden ve risk almadan saÄŸladıkları bir gelir. Bir kere müşteriyi kap, sonra her sene yol bu tavuÄŸu… Özellikle küçük bankalar için bu tür bir gelir harika bir kaynak olduÄŸu için kendilerini yırtıyorlar kredi kartı dağıtırken.
• Bankalar kredi kartı kullanımlarından komisyon alırlar. Kredi kartının yaygınlaÅŸmaya baÅŸladığı dönemleri hatırlarsanız bu komisyonları müşteriden tahsil ediyorlardı. Bazı benzin istasyonları kapısına “Kredi kartına %3 komisyon!” diye gururlar kampanya yapıyorlardı. Sonradan bunlar %0′lara çekildi… Åžu an görünürde komisyon ödemiyoruz… Ama aslında ödüyoruz. Sadece bunu müşteriye ek bir kalem olarak yansıtmanın müşteriyi korkuttuÄŸunu anladılar iÅŸletmeciler, onun yerine fark etmeden fiyatlara yansıtıyorlar. Kredi kartıyla 10 Liraya aldığınız bir ürünü peÅŸin 9 liraya aldığınız zaman farkediyorsunuz ki aslında 1 lira kredi kartı komisyonuna gidiyor… Size indirim yapılmıyor, sadece komisyonu düşüyorlar.
• Bankalar da kredi alır. Bankalar yurtdışından büyük meblaÄŸ tutan bir kredi alacakları zaman (sendikasyon kredisi) kendisini muteber bir banka olarak tanıtmak adına “sahip olduÄŸu kredi kartı müşterisi” sayısını gündeme getiriyorlar. Yurtdışından bakıldığında bir bankanın ne kadar çok kredi kartı müşterisi varsa, piyasanın o bankaya o kadar güvendiÄŸi, güçlü bir banka olduÄŸu izlenimi ediniliyor. Bu yüzden daha uygun koÅŸullarda kredi alabiliyorlar.
• Kredi kartı müşterisi= banka müşterisi=müşteri= MÜŞTERÄ° VERÄ°SÄ°… Bu eÅŸitlikler içinde en son baÄŸladığım ÅŸey bir banka için çok deÄŸerli bir ÅŸeydir. Siz farketmezsiniz ama bankalar siz kredi kartıyla harcama yaptıkça sizin tüketim alışkanlıklarınızı öğrenirler. En çok alışveriÅŸ yaptığınız ürünler neler, harcamalarınızı hangi kanallarda yoÄŸunlaÅŸtırıyorsunuz vs. Bunun sonucunda size özel kampanya mailleri, bazı markalarda indirim gibi veri madenciliÄŸi sonuçları ortaya çıkar. Boyner grubunun Advantage kredi kartını HSBC bankası astronomik bir ücret ödeyerek satın aldığında aslında satın aldığı ÅŸey fiziken bir kredi kartı sistemi, ama gerçekte milyonlarca kiÅŸinin ad-soyad-yıllık geliri-harcama verileri-en sevdiÄŸi ürünler-adres-telefon gibi kritik bilgileriydi.

Daha fazla detayına girmeyeceğim, kredi kartı müşterisine bankaların verdiği taksitler, bonuslar, indirimler bankaların elde ettiği gelirlerin yanında komik kaçtığı için bankalar bize kredi kartı vermek için kuyruğa giriyor.

Kredi kartını ne zaman kullanmalıyız?

AkilliGelisim.com sitesini kurarken hedefim akıllı insanların büyük firmaların ve tüccarların kurduğu tuzaklara düşmeden, onların oyunlarını tersine çevirerek bu işlerden karla çıkmalarını sağlamaktı. Bu sebeple ilk yazılarımı kişisel finans üzerine yoğunlaştırdım. Bu yazı da akıllı insanlar için bu ürünün nimetlerini göstermek içiin yazıldı.

Akıllı bir insan olarak kredi kartından korkmamız için hiçbir sebep göremiyorum. Bu kadar güzel imkanlar sunan ve hayatı kolaylaÅŸtıran bir ürünün “borç batağına saplanırım” diye korkulması sebebiyle kullanılmaması bence büyük kayıp. (Korkulması gereken ÅŸey finansal cahilliktir. Onu da bu yazıda irdeledim)

Kullanım kılavuzuna sadık kaldıkça, bu ürün hayatınızı kolaylaştırır.

Buyrun kullanma kılavuzunu:

• Kredi kartının taksit özelliÄŸini kapattırın: Kredi kartı borç batağına saplanmış insanların en büyük sıkıntısı normalde peÅŸin alınması gereken ürünler için taksit yaptırmalarıdır. ÖrneÄŸin 40 lira tutan bir gömleÄŸe 10 taksit yaptırdığınızda ayda 4 lira ödeyeceÄŸiniz için bu rakam küçük gelecektir. Taksit yüzünden rakamlar küçüldüğü için herÅŸey “alınabilir” görünecek ve normalde nakit almayacağınız (dolayısıyla ihtiyacınız olmayan) ÅŸeyleri alır duruma geleceksiniz. Neredeyse tüm bankalar siz isterseniz kredi kartınızın taksit özelliÄŸini kapatırlar.
• Taksitle almak yerine almayı erteleyin: Peki ya büyük bir ÅŸey alırsam? dediÄŸinizi duyuyorum. Büyük bir ÅŸey örneÄŸin bir LCD televizyon olabilir. Buradaki kriter de “hemen bugün almadığım için hayatımda ciddi bir eksiklik oluÅŸuyor mu?” sorusudur. Kabul edin, LCD televizyon icat edilmeseydi elinizdeki televizyonla pekala mutlu mesut yaşıyor olacaktınız… Dolayısıyla o televizyon acil bir ihtiyaç deÄŸil. Bunun için kenara para biriktirip, peÅŸin alabilirsiniz. Bu sayede 3-4 ay sonra nakit alacağınız için pazarlık imkanı doÄŸar ve teknoloji hızla ucuzladığı için daha ucuza alabilirsiniz.
• Sadece bir tane kredi kartınız olsun: Sadece bir kredi kartınız olsun ve sadece bir bankayla çalışın. Bu sayede kendinizi kontrol altında tutabilirsiniz, harcamalarınızı takip etmeniz kolaylaşır ve bankanın itibarlı müşterisi olacağınız için size bazı konularda kıyak geçilecektir. (Daha çok bonus vermek, yıllık kart ücretini almamak vs.)
• Yıllık kart ücreti almayan bir banka seçin: Bir çok insan 3-4 tane kredi kartına sahip ve bu kredi kartlarının her biri için üyelik ücreti ödüyorlar. Yılda 150-200 YTL’ye varan toplam kredi kartı ücretlerini “kafaya takmayan” insanlara ÅŸaşırıp kalıyorum. Bu parayla Ä°stanbul’da harika bir lokantada iki kiÅŸi güzel bir akÅŸam geçirebilirsiniz. Dolayısıyla kredi kartı ücreti inanılmaz gereksiz bir giderdir. Bir çok banka yıllık kredi kartı ücretini almamamktadır… Ayrıca kart sözleÅŸmesini imzalama sırasında yapacağınız pazarlıkla kart ücretinin alınmamasını da saÄŸlayabilirsiniz.
• Siz en çok yan gelir saÄŸlayacak kartı seçin: Bankalar bonus dağıtıyor ve bu konuda insanların kafası o kadar dağınık ki… Her banka en çok bonusu verdiÄŸini iddia ediyor, oysa ki durum hiç öyle deÄŸil. Almayı düşündüğünüz kredi kartını veren bankaya “1 YTL’lik harcamam karşılığında ne kadar bonus veriyorsunuz?” sorusunu sorun ve diÄŸer bankalarla karşılaÅŸtırın… Bunu yapmanız toplamda en fazla yarım saatinizi alacaktır. Hangi banka en çok bonus veriyorsa o bankayı seçin. (Uçakla seyahat etmeyi tercih eden bir insansanız uçuÅŸ mili veren kartlar en çok gelir saÄŸlayanlardır. Burada en çok kazandıran kartı incelemiÅŸtim.)
• Harcamalarınızı nakit yapıyormuÅŸ gibi planlayın: Kredi kartıyla bir harcama yaparken o paranın nakit olarak cebinizden çıktığını hayal edin… Evet ay sonunda tahsil edecekler, ama neticede sizin cebinizden o para çıkacak! Sanki hiç cebinizden çıkmayacak gibi harcamaya baÅŸlarsanız kredi kartı borçlarını ödeyemez hale gelirsiniz. Benim bu durumu önlemek için kendimi disipline ettiÄŸim iki yöntemim var.
  1. Expenseview.com ile harcamalarımı devamlı takip ediyorum
  2. Her haftasonu kredi kartı harcamalarımı internet ÅŸubesinden takip ediyorum ve yaptığım harcama kadarını açtığım bir mevduat hesabına aktarıyorum. Ay sonunda biriken bu parayı da kredi kartı harcaması için kullanıyorum. Bu sayede pratikte de kredi kartı ile harcasam bile nakit olarak cebimden hemen çıkartıyorum parayı… Ãœstelik 1 ay boyunca hesabımdaki parayı likit fonda deÄŸerlendirip gelir elde ediyorum. (Sene içinde bu sayede ufak da olsa para bile kazanıyorum)
• PeÅŸin ödemeye indirim yapan yerlerde nakit ya da banka kartı kullanın: ÇoÄŸu iÅŸletme kredi peÅŸin aldığınızda %10-20 arasında indirim yapar. Bunun iki sebebi vardır: 1)Bankaya komisyon ödemez, 2) FiÅŸ kesmeyeceÄŸi için vergi vermez. (Ben “fiÅŸ almasam kaça olur” muhabbetini etik bulmuyorum, ama yine de sizin tercihinizdir) Dolayısıyla bu opsiyonu her zaman sorun, “kredi kartı kullanmazsam kaça olur?” diye.

Sonuç: Günümüzde kredi kartı bir lüks değil, zorunluluk halini almıştır. Yanınızda para taşımadığınız için güvenlidir, internetten alışveriş yapmanın başka bir yolu kalmamıştır, bozuk para vs. derdiyle uğraşmadığınız için pratiktir. Yukarda yazdığım kullanım kılavuzuna sadık kaldığınız müddetçe her üründe olduğu gibi kredi kartında da süprizlerle karşılaşmazsınız.

Umarım faydalı olmuştur.