Akıllı Gelişim

Araba alma kararı Ä°stanbul’da yaÅŸayan birisi için verilebilecek en zor kararlardan birisidir. Arabanız yoksa tıkış pıkış otobüslerde veya masraflı taksilerde sürüneceÄŸiniz kesindir. Arabanız varsa bu sefer de trafik, park sorunu, yakıt, masraflar vs. belinizi büker.

Netice itibariyle -bir ÅŸekilde- benim A noktasından B noktasına ulaÅŸmam gerekiyor… Bu iÅŸ de hiç ÖSS sorularına benzemiyor, çok fazla deÄŸiÅŸken var… Bu deÄŸiÅŸkenler ile alternatifler içinden bir seçim yaptım ve bir smart fortwo aldım. Gerekçelerim aÅŸağıda… Bakalım akıllı bir seçim yapmış mıyım? (site akıllı geliÅŸim diyor ya… site sahibi de akıllı iÅŸler yapmalı haliyle)

Daha önceki yazılarımda belirttiÄŸim gibi benim bir “araba maliyeti hesaplama” tablom var… Bu ÅŸaheser olmasa da idare eder tabloyu kullanarak herhangibir arabanın “GERÇEK” maliyetini hesaplayabiliyorum…. Yani gözle görünen masraflarını (benzin, vergi vb) ve görünmeyen masraflarını (fırsat maliyeti, bakım, lastik, otopark vs.) hesaplayan bir tablo bu. Bir arabanın maliyetini sahibine sorduÄŸum zaman görünmeyen masrafları atlayarak “az yakıyor benim arabam” diyerek cevap veriyorlar genelde. Ama gerçek maliyetini hesaplayıp söylediÄŸimde yüzlerindeki ÅŸaÅŸkınlık ifadesi görülmeye deÄŸer…

Konuyu uzatmayayım… Araba kiralama, toplu taşıma, motorsiklet, büyük araba, küçük araba, yeni araba, ikinci el araba vb. bir sürü alternatif seyahat yöntemi var ve bunlar içinden EN AKILLI olanını seçmek istedim.

• Araba kiralama: Uzun vadeli kiralama maliyet açısından yeni bir araba almakla kafa kafaya geliyor. Artısı kasko, vergi, bakım vb. gibi iÅŸlemlerle siz uÄŸraÅŸmıyorsunuz
• Toplu taşıma: Büyük bir esneklik saÄŸlıyor, baktınız trafik sıkışık deniz yolunu kullanın… Atlayın metrobüsle gidin bir yere kadar. Ama konfor çok düşük, çoÄŸunlukla rezillik çekiyorsunuz (özellikle takım elbiseniz ve laptopunuzla bir belediye otobüsüne binmenizi tavsiyede ederim, deÄŸiÅŸik bir tecrübe oluyor). Maliyeti düşük, 70 lira civarına aylık akbil alırsanız masrafınız bu olur..
• Motosiklet: Ä°nanılmaz bir keyif, trafik ve otopark derdiniz yok… Maliyeti çok düşük. Ama ufak (?) bir sorunu var, olur da kaza yaparsanız tek parça halinde toparlanamayabilirsiniz…
• Sıfır vs. ikinci el: Sıfır araba’nın sorunu daha az oluyor, ama ilk alım maliyeti çok yüksek… Ä°kinci elde de temiz bir araba bulamazsanız tamirciyle kanka olursunuz zamanla. Ä°kinci el riskli olmakla beraber, gerçekten maliyet çok düştüğü için -ÅŸayet temizse- ikinci el daha mantıklı
• Büyük araba: Türk insanının genel tercihi “almışken iyisi olsun” ÅŸeklindedir… Büyük araba “almışken büyüğü olsun” diye alınır, ama bu büyüklük %95 hiçbir fayda getirmez. Maliyetler uçar. Ama olur da cümbür cemaat bir yere gitmek isterseniz, uzun yola gidiyorsanız o zaman önemli bir artıdır.
• Küçük araba: Åžehir içinde seyahat ediyorsanız, park sorunu, yakıt gibi dertleri pek olmaz. Ancak uzun yolculuklarda veya kalabalık ailelerde bir negatif oluÅŸturur.

Ben ne istiyorum?

Benim kriterlerim ÅŸu ÅŸekilde:

• Güvenlik: Kullanacağım ulaşım vasıtası kesinlikle güvenli olmalı. Bu konuda taviz veremem.
• Konfor: ÇoÄŸunlukla ya kız arkadaşımla bir yere gidiyorum, ya da takım elbisem ve laptopum oluyor. O yüzden benim için konfor da çok önemli
• Otopark: GittiÄŸim yerler (beÅŸiktaÅŸ, baÄŸdat caddesi vs.) genelde otopark sorunu olan yerler. Otopark sorunu yaÅŸatmaması önemli
• Maliyet: Ulaşım benim bütçemde en büyük kalem. Buradan ne kadar çok kısabilirsem, hayat standardımı o kadar yükseltebilirim.

Bu kriterlere bakınca büyük araba otomatik olarak eleniyor, çünkü benim büyük arabaya hiç ihtiyacım yok. Sıfır araba da eleniyor çünkü maliyet çok yüksek.

Toplu taşıma keÅŸke Ä°stanbul’da Avrupa’daki gibi kaliteli olsaydı… Ama deÄŸil. (NOKTA). Ve en az 10 sene daha insanca bir hale gelmeyecek. Esneklik saÄŸlıyor, maliyet düşük ama konfor sıfır… Dolayısıyla eliyorum.

Motorsiklet müthiÅŸ bir alternatif. O kadar çok istiyorum ki bir motor kullanmayı… Ama o da güvenlikten sınıfta kalıyor. Türkiye’de siz insan gibi kullansanız da insanlıktan nasif almamış kiÅŸiler sizi sıkıştıracaktır. Henüz gencim, ölümcül bir rahatsızlığım da yok… O yüzden erken ölmeye de hiç niyetim yok :)

Geriye küçük, ikinci el bir araba kalıyor…

Küçük ikinci el araba alternatifleri neler?

Piyasada bu kritere uyan bir sürü araba var. En göze çarpanları Hyundai Getz, Citroen C1, Peugeot 107, Toyota Yaris ve Smart Fortwo (diğer uzakdoğu araçlarını hiç katmıyorum, güvenlikten sınıfta kalıyorlar)

Smart fortwo hariç diğer bütün arabalar 4 kişilik. Bu tabi ki bir artı, ancak arabalar 4 kişilik olduğu için iç mekanı dar ve boyları uzuyor. Arabanın boyu uzayınca park imkanı o kadar azalıyor. Örneğin 2.5 metrelik bir smart fortwo ile 3.6 metrelik bir Citroen C1 arasında -hepi topu- 1 metre var diyebilirsiniz. Ama o bir metre size bağdat caddesinde park etmek istediğinizde inanılmaz bir avantaj sağlayacak.

Bunun dışında ikinci elde smart dışındaki  araçların fiyatları yüksek. 17.000 ile 24.000 YTL arasında deÄŸiÅŸiyor. Ä°nsan ister istemez “madem otopark avantajı oluÅŸturmuyor, üstelik üstüne 3-4 bin lira daha koyarsam büyük konforlu bir araba alabiliyorum. O halde ne gerek var?” diyor.

Ve bu yarışın galibi Smart Fortwo oluyor. 13.000 liraya aldım, ÅŸehir içinde 4,5 litre benzin tüketiyor (süper), park sorunu hiç yok, tipi sevimli ve orjinal bir araba…

Kesinlikle tavsiye ederim, kullandığım kadarıyla söyleyebilirim İNANILMAZ EĞLENCELİ BİR ARABA!

Maliyet?

Ayda yaklaşık 1000 km kullanıyorum… Bu kadar kullanıma sıfır bir toyota corolla otomatik vites alsaydım benzin, kredi faizi, lastik, bakım, köprü, otopark, kasko, bakım, yıkama, yıpranma ve vergileri hesapladığımda bana aylık maliyeti yaklaşık 2.800 lira tutacaktı…

Ä°kinci el aldığım smart’ın bana maliyeti ise, sıkı durum, yaklaşık 500 lira… Sanırım Akıllı bir çözüm buldum.