Bir Borsa Uzmanı İle Sohbet

1990 yılında ODTÜ İşletme Bölümünde okurken yakın bir arkadaşım yarı zamanlı olarak bir aracı kurumda çalışıyordu. O dönemde bilgisayar ile teknik analiz yapılamadığından fiyatları cetvelle milimetrik kağıtlara çizer ve gelecek için projeksiyonlarda bulunurduk. Matematik, psikoloji ve sosyoloji kavramları ile aram hep iyi olmuştur. Borsanın bu kavramların bir bileşkesi olduğunu fark ettiğimde çok hoşuma gitmişti.
Sonraki iş hayatımda borsa ile ilişkimi koparmadım. 2003 yılında keskin bir dönüş yaparak hayatımı borsa üzerinden kazanmaya karar verdim. Bu karar hayatımda verdiğim muhtemel en iyi karardı. Neden borsa sorusunun yanıtı ise burada bulunmakta. Yani hem sevdiğim işi yapıyorum hem de para kazanıyorum. Üstelik istediğim zaman istediğim kadar çalışabiliyorum. Örneğin yazları birkaç ay ara verip uzun seyahatler yapıyorum.

Bugüne kadar borsaya yatırdığın ve şu an aktif olarak değerlendirdiğin yatırım miktarı nedir?

Ben son 5 yıldır sadece vadeli piyasalarda işlem yapıyorum. Bu piyasalarda kaldıraç oranları yüksek olduğundan yatırdığım para ile işlem yaptığım tutar çok farklı olabiliyor. Genel anlamda işlem yaptığım piyasa ile piyasanın genel koşullarına bağlı olarak 250.000 -500.000 arasında değişiyor.

Yatırımlarında uzun vadeli bir yaklaşım mı izlersin, yoksa günlük al-sat tarzını mı?

Dünyanın son 8-10 yıldır uzun vadeli işlemler yapılamayacak kadar karmaşık bir hale geldiğini düşündüğümden karma bir sistem kullanıyorum.  VOB için gün içi işlemler ile birkaç aylık süre arasındaki zamanlamalarla 3-4 farklı vadede aynı anda işlem yapabiliyorum. Dünya emtia piyasalarında ise 1-3 ay arasında vadeleri tercih ediyorum. Gün içi işlemleri beni zinde tuttuğu için seviyorum. Böylelikle piyasa konsantrasyonumu koruyabiliyorum. Gün içi işlemlerin diğer iyi bir yönü de piyasayı çok yakından takip ettiğimden daha uzun vadeli işlemlerin başlangıcını daha iyi seviyelerden yapabiliyorum.

Sence İMKB’de “tüyo” işliyor mu?

Tüyo, % 99 olasılıkla güçsüzün kendisinden daha zayıf olana öğüt vermesinden ibarettir. Toplamda ne verene hayrı vardır ne de alana. % 1 gerçekleşme olasılığı ise para yatırılamayacak kadar yüksek risk demektir.

Bugüne kadar yaptığın en büyük hata neydi? Bu hatadan ne tür dersler çıkarttın?

Eğer birisi borsada para kazandığını söylüyorsa bilin ki çok fazla hata yapmıştır. Ancak bundan daha önemlisi bu hatalarını tekrarlama hastalığına bulaşmadığınız sürece hatalar da gelip geçicidir. Ben hatalarımı çok seviyorum. Zira o hatalarım sayesinde kendimi, zayıf ve problemli taraflarımı keşfedip bunlara çareler bulabilme şansına sahip oluyorum.  En büyük hata konusuna gelince sanırım üniversite sonrası doğrudan borsada çalışmaya başlasaydım daha az acı çekerdim diye düşünüyorum.

Sence teknik analiz ile İMKB’de para kazanılabilir mi?

Sevgili Ali Perşembe’nin şu sözü her zaman hoşuma gitmiştir;

“Bir şeyi bilmemek eksiklik, az bilmek ise tehlikelidir. Çok bilenlerin bir kısmı gerçekten sonuca giderken, diğer kısmı da artık o işin pratikliğini unutup ayrıntıda su dövüyor.”

Ben teknik analiz öğrenmeye başladıktan yaklaşık 4 yıl sonra teknik analizden sonuç almaya başladım. Şimdi ise işlemlerimin merkezinde duruyor. Onsuz bir alım satım düşünemiyorum.  Sorunun yanıtı ise kesinlikle evet, teknik analiz ile para kazanılabilir. Ancak ya bu işi bilen birisinden eğitim almalısınız, ya da uzun ve zahmetli bir öğrenin sürecine katlanmalısınız.

Hangi sektörlere yatırım yapıyorsun, özellikle uzmanlaştığın bir sektör var mı?

Ben son 5 yıldır hisse senedi alım satımı yapmıyorum.  İşlemlerimin ağırlığı VOB piyasalarındaki kontratlar üzerinedir (IMKB030, Dolar ve Avro). Bir süreden beri yurt dışı piyasalarda işlem yapıyorum. Altın, FX ve emtialar üzerine vadeli işlemler gerçekleştiriyorum. Uzmanlık alanım için vadeli piyasalar ile emtia piyasaları diyebiliriz.

İnsanlar sence neden borsa’dan uzak duruyorlar, bu piyasayı bir “kumar” olarak görüyorlar?

Şu an Pazar akşamı saat 22:00 ve ben son altı saattir yarın ki piyasalar için hazırlanıyorum. Aslında 11 yıllık seans tecrübesinden sonra buna hiç gerek duymayabilirim. Fakat yarın sabah  piyasalar açıldığında doğru kararları verebilmem için ev ödevimi yapmış olmam gerekiyor.

Borsa insan doğasına aykırı bir mecradır. Bu piyasa hakkında yeterli bilgiye ve tecrübeye sahip olmazsanız para kaybedersiniz. İnsanlar borsayı çaba sarf etmeden zengin olabilecekleri bir alan olarak görüyorlar. Yanlış burada başlıyor. Kural çok açık. Borsada para kazanmanın bazı gerekleri vardır. Bunları yerine getirirsen kazanırsın getirmezsen kaybedersin. Borsa için kumar nitelemesini yapanlar genelde bu gerekleri yerine getirmeden zengin olmayı bekleyenlerdir.

Küçük yatırımcılara tavsiyelerin nelerdir?

Borsada para kazanmak aslında zannedildiği gibi zor değildir. Kuralları açık ve belirlidir. Yeni başlıyorsanız her şeyden önce yeni olduğunuzun farkında olun. Aslında borsada yeni olmak eski olmaktan çok daha iyidir. Tecrübeniz var ve para kaybediyorsanız bunu kabullenip kendinizi değiştirmek hiç kolay değildir. Tecrübeniz yok ise en azından mücadele edeceğiniz kötü anılarınız yok demektir. En azından şimdilik.
Yöntem çok basit.