Bir alışveriş merkezine gittiniz, gezerken gözünüze bir elbise, elektronik eşya veya çok istediğiniz bir spor eşyası takıldı…
Hemen almaya niyetlendiniz, kredi kartınızı çıkarttınız ve gördüğünüz eşyayı satın alıp evin yolunu tuttunuz…
Görünüşte bu kadar kolay herşey…. Ama gerçekte öyle mi?
Kaç saat çalışmak zorundasınız bu eşyayı almak için?
Daha önce örnekleri olduğu gibi (sismanifesto.com sitesi tanıtımını mesela) kişisel gelişim, finans, iş hayatı, hobiler, sağlık, teknoloji ve verimlilik konularında yazılar yazan blogger’ları bu sitede tanıtmak istiyorum.
Tanıtımlar röpörtaj şeklinde olacak… İlgilenenler akilligelisim@gmail.com adresine email atabilirler.
40′lı yaşlarına gelmeden “iş hayatı”ndan ayrılmak olarak tanımlanabilecek yeni bir akım başladı dünyada: Erken emeklilik.
Normalde “emekli” olmak demek tanım olarak “üretken” günlerin sonuna gelmek demektir. Bu da 60′lı yaşlara denk gelir.
Devlet ve kurumlar bu kapitalist sistemde insana “çalışan makine” muamelesi yapmaktadır. Nasıl ki makineler “faydalı ömrünü” doldurduğunda üretim hattından çıkartılırsa, insan da ancak “faydalı ömrünü” doldurduğunda üretim hattından çıkartılır.
Ancak üretimden çıkartılan bu insanlar, yıllarca “üretimden çıktıktan sonraki kısa hayatlarında çalışmadan yaşayabilmek için” para biriktirmeleri sebebiyle “emekli” olurlar. Yani işin özeti maalesef budur.
Erken emekliliğin mantığı ise henüz üretken zamanların zirvesindeyken, sağlıklı bir vücuda, yerinde bir beyne sahipken “üretim çarkından” çıkarak insanın “kendisini gerçekleştirmesini” sağlamaktır.
Borsa veya herhangi bir “anlık transfer piyasası” beni hep cezbetmiştir. Bu tür mekanizmalarda oyuncuların karar alma süreçleri çok hızlıdır ve hemen tüm oyuna etki eder.
Borsa’yı ilginç kılan da bu bence. Yüzbinlerce yatırımcı bir koloni halinde bu mekanizmada yaşıyor ve aldıkları kararlar mekanizmayı harekete geçiriyor.
Ancak bu oyuncular içinde bazıları diğerlerine göre “hep daha fazla kazanabiliyor”, örneğin efsane yatırımcı, “Omaha Kahini” Warren Buffett gibileri.
Bu tür vakalar, akademisyenleri piyasaların “etkinliği” konusunda araştırma yapmaya sevk ediyor ve ortaya Etkin Piyasa Hipotezi çıkıyor.
Bu yazıda borsa’da gerçekten “teknikler uygulayarak” diğer yatırımcılardan daha fazla kazanılabilir mi “Etkin Piyasa Hipotezi” altında inceliyorum.
Diyelim ki bir miktar paranız ve sabrınız var… Yatırım yapmak istiyorsunuz ve bekleyip, bu yatırımdan çok fazla gelir elde etmeyi düşünüyorsunuz…
Borsa sizin için çok iyi bir fırsat.
Yapılan araştırmalar uzun vadede (minimum 20-30 sene) borsa’nın performansını geçebilen başka yatırım aracı bulunmadığını gösteriyor.
Bu yazıda bu konuda Türkiye için yaptığım çalışmayı bulabilirsiniz.
Evet soru bu: işe yakın yerde oturup yüksek kira ödemek mi, düşük kira ödeyip uzak bir yerde oturmak mı mantıklı?
Yakın bir zamanda evlenip ailemle yaşadığım evden ayrılacağım için bu soru şu anki en büyük gündemimi teşkil ediyor. Bu yazıda seçim yaparken izleyebileceğiniz yöntem ve bu tür kararları verirken yapılması gereken hesapları okuyabilirsiniz.
(İpucu: işe yakın oturmak mantıklı :) )
İnsan ihtiyaçlarının sınırsız olduğu söylenir. Gerçekte de Dünya üzerinde doyumsuz görünen tek varlık sanırım insan.
Belgesellerde görmüşsünüzdür, karnı tok bir aslan yanından geçen antilop sürüsüne dönüp bakmaz bile! Sadece ihtiyacı varsa avlanır.
Bu neredeyse tüm hayvan türleri hariç aynıdır: ihtiyacı varsa avlanır, yoksa avlanmaz.
Peki biz insanlarda niçin durum böyle değil? Niçin ihtiyacımız olmasa da bir eşyayı alıyoruz?
Çünkü bizi diğer hayvanlardan ayıran bir özellik var: “Geleceği düşünebilmek”.
Gelecekte lazım olur düşüncesi ile ihtiyacımızdan fazlasını elde etme eğilimindeyiz. Bu da çok normal bir güdü… Ancak bir problem var: biz insanlar geleceği öngörmekte son derece başarısızız.
Peki doğru düzgün ön göremediğimiz bir gelecekte, ihtiyaç olacağını düşündüğümüz bir şeyi almaya çalışmak ne kadar doğru bir davranış?
Bu yazıda “ihtiyaç” kavramını kurcalıyorum… Gerçekte ihtiyaç nedir, bu ihtiyaçlar doğru şekilde nasıl belirlenir, kendimizi “ihtiyaçlar” zincirinden nasıl kurtarabiliriz biraz fikir cimnastiği yapıyorum.
Rekor düşüşler ve rekor yükselişler ile, “çöken, iflas eden aileler” ve “köşeyi dönen yatırımcılar” ile, dolandırıcıları, spekülatörleri ile tanıyoruz borsayı…
Siyasetçilerin ana gündemlerinden birisi borsa: yükselirse hükümet böbürleniyor “ekonomi iyi gidiyor” diye, düşerse muhalefet çullanıyor “ekonomi kötü yönetiliyor” diye…
Tam anlamıyla “ağzı olan konuşuyor” lafına uyacak şekilde, bilip bilmeden herkesin bir fikri var borsa hakkında.
Borsa akıllı insanların, akıllıca yatırım yapabilecekleri bir “ortam”dan başka bir şey değil aslında. Bu sitede “akıllı insanlar için borsa” serisine başlıyorum. Amacım borsa’nın gerçekte ne olduğu, nasıl yatırım yapılması gerektiği ve nasıl işlediğini irdelemek.
İlk yazım da “Borsa nedir, ne işe yarar?” üzerine… Merak etmeyin, teknik analizlerle, detaylarla sizi boğmayacağım. Yeni başlayanlar için, hevesliler için ve parasıyla ne yapacağını bilemeyenler için bir başlangıç yazısı bu…
Şu aralar televizyonlarda, internette, forumlarda rastlayacağınız gündem maddelerinden birisi kredi kartı ve kredi kartı yüzünden batan insanlar, çöken aileler… Bankalar milyonlarca dolar harcayarak kredi kartlarının pazarlamasını yapmaya çalışıyor. Her gün birbirinden eğlenceli, cafcaflı reklamlarını görüyoruz. Hepsinin ortak teması “normalde hayal bile edemeyeceğiniz hayat standardını, kredi kartı ile sağlayabilirsiniz” şeklinde. Peki bankaların müşterilerine vermek için kendilerini [...]
Daha önce “Neden Kesinlikle Araba Almamalısınız?” başlıklı yazımda orta halli ikinci el bir arabanın size tüm masraflarıyla maliyetinin yaklaşık 1500 YTL’ye geldiğini göstermiştim. (Sıfır orta halli bir arabanın ise 2000 YTL’den fazla olduğunu da anlatmıştım.) Bu yazıdan sonra daha düşük maliyetli bir çözüm araştırmış ve “Otomobil: Satın Almak mı Kiralamak mı?” yazımda araç kiralama opsiyonunu [...]
