Siz de bir finansal cahil misiniz?

Herhangi bir konuda bilgisiz olmak cahil olmak için yeterli bir gerekçe olarak sayılamaz. Ancak bilerek ve isteyerek öğrenmemek, bilgi eksikliğini kapatmamak cahilliğin temel sebebidir.

Bugüne kadar pek çok konuda bilinçsiz insanla tanıştım… Cahil olarak rahatlıkla adlandırılabilecek onlarca kişi biliyorum… Ama bunlar içinde beni en çok şaşırtan ve üzen etrafımda finansal cahiller görmek, hele ki bunların Türkiye’nin en iyi okullarından ve en çok talep gören bölümlerinden mezun olanları var ki durum içler acısı!

Finansal cahillik temelde kendi kişisel finansı ile ilgili neler döndüğünü bilmeyen, en temel finans konuları bile (gelir-gider-bütçe) gündeminde olmayan, kritik bir borç batağına girmiş olmasına rağmen bunu umursamayan kimselere yakıştırdığım bir sıfat.

Bu yazıda finansal cahilliği, nelerin buna yol açtığını ve yenmek için neler yapmak gerektiğini anlatacağım. Yeterince ikna olmadıysanız bu cahilliğin size nelere mal olabileceğinden de bahsediyorum…

Gelir-Gider dengesinden habersiz olmak:

“Carrefour’dan yapacağınız alışverişlerinize 10 TAKSİT”, “Bugün al 3 ay sonra öde!”, “Maaşınızın 6 katı kadar kredi”…

Televizyonları bir açın, ne kadar kolaylaştı değil mi bir şey almak? Hayır, hiçbir şey kolaylaşmadı, hatta daha da zorlaştı.

Eğer bugün yaşadığımız koşullara bakmak için bir an için 10 km yukarıya çıksaydık şu manzarayı görecektik: Gelirinden daha fazla harcayan milyonlarca insan! Bu kadar büyük bir krize rağmen hala hiçbir şey yokmuşcasına harcamalarına mutlu mutlu devam ediyorlar… Göreceğiniz şey finansal cahiller topluluğundan ibaret.

Aylık giderleriniz gelirlerinizden çoksa ve bu konuda uzun süredir herhangi bir aksiyon almak yerine daha fazla taksit yaptırmak, bankadan kredi çekmek, kredi kartları arasında borç transferleri yapmak gibi şeylere meylediyorsanız sizin için kötü bir haberim var sevgili finansal cahil okuyucu: bu devran dönmez!

Okumuş insandan finansal cahil olur mu?

Oluyor! Hatta koca koca şirketlerin bütçelerini raporlamaktan sorumlu olup, kendi kişisel bütçesini yapmayanları var… Benzin, market alışverişi, giysi gibi ufak tefek harcamalar için 10 taksit yaptıranı var… Taksitli alışveriş yaptığında net bugünkü değer hesabıyla kara geçtiğini hesaplayabilen, ama ödediği kredi kartı faizlerini hesaplayamayanları var…

Okumuş insanın cahili daha fena oluyor sanki… En azından okumamış insanın bir mazereti var! Okumuşların mazereti ne merak ediyorum…

Finansal cahillik semptomları ve tedavisi:

Eğer:

  • Bugün bir seferde peşin alabileceğiniz ve düzenli yapmanız gereken harcamaları (market, benzin, giysi) kredi kartına taksit yaparak gerçekleştiriyorsanız
  • Normalde aklınızın ucunda olmayan bir şeyi vitrinin önünden geçerken çok beğenip alıyorsanız
  • Bugüne kadar hiçbir harcamanız için bütçe yapmadıysanız
  • “Geçen ay ne kadar telefon faturası ödedin?”, “Elektrik, su, aidat ile birlikte ne kadar ev kirası ödüyorsun tam olarak?”, “Aylık net maaşın ne kadar?”, “Maaşının ne kadarını biriktirebiliyorsun?” gibi son derece basit sorulara anında net cevaplar veremiyorsanız
  • Sizin için elzem ve büyük yatırımlar (ev almak örneğin) dışında konular için bankadan kredi çekiyorsanız.
  • Bankadaki hesabınızda para bitiyor ve hesabınız düzenli olarak eksi bakiyeye düşüyorsa
  • Daha taksidi bitmemiş bir eşyayı yeniliyorsanız (cep telefonu mesela)
  • Bugün alışverişi sıfırlasanız bankalara olan borcunuzu bir ay içinde kapatamıyorsanız
  • Kenara kötü günler için hiç para ayırmadıysanız

Muhtemelen ciddi bir finansal cahillik içersine girdiniz demektir.

Her hastalığın bir tedavisi olduğu gibi, bunun da bir tedavisi var. Öncelikle hasta olduğunuzun farkında olmalısınız… Yukardaki semptomlardan bir kaç tanesini yaşıyor olmanıza rağmen “yok ya bende bir problem görmüyorum” diyorsanız tedavi çok zor.

Daha sonra bugüne kadar alıştığınız sanal lüks’ün gerçekleri yansıtmadığını, bunun hayatınızı ve geleceğinizi yok ettiğini hissetmelisiniz.

Ardından aşağıdaki çözüm yollarını uygulamaya başlayabilirsiniz:

  • Acilen alışverişi durdurun: İlk önlem budur; Alışverişi durdurmak. Geriye yaslanıp şöyle bir düşünün. Almadığınız taktirde hayatınızı krize sokacak, sizi bunaltacak, işlerinizi çok zorlaştıracak herhangi bir nesne var mı? (Bu soruyu sorduğum kimseden tatmin edici bir cevap alamadım şimdiye kadar). Muhtemelen yok… Hayır sevgili okuyucu, iPhone ölümcül bir ihtiyaç değil! Dolayısıyla en azından bir kaç ay idare edebilirsiniz almadan.
  • Kredi kartının taksit özelliğini kapattırın: Hemen hemen bütün bankalar siz talep ederseniz kredi kartının taksit özelliğini kapatabilmektedir. Taksit yaptıramadığınızda cebinizden bir anda çıkan paraya acıyıp gerçeklerin farkına varacaksınız. (100 YTL tutan bir elbise’yi 10 taksit yaptırınca, finansal cahiller elbiseyi 10 liraya aldığını sanıyor. Bu yanılsamadan kurtulmak zaman alacağı için en iyisi taksit’i hayatınızdan çıkartın)
  • Gerçek ihtiyaçlarınızı tespit edin: Halihazırda internete girmek için kullandığınız bilgisayarı satıp son model bir yeni bilgisayar alıp tekrar internet girmek için kullanıyorsanız ihtiyaçları tespit etmekte sıkıntı yaşadığınız ortadadır. “Mevcut hayat standardım içinde neleri yapmak bana yetiyor?” sorusuna objektif yanıtlar vererek bir liste yapın, bu listede önemli kalemler dışında alışveriş yapmayın.
  • Borç miktarınızı tespit edin ve önce borçları kapatın: Kredi kartlarına, banka kredilerine eşe dosta akrabaya ne kadar borcunuz varsa bunları bir kenara yazın. Çıkan meblağ sizi şaşırtıyorsa finansal cahilliktendir yadırgamayın! Bu borçları ödemek için kendinize bir plan yapın ve borçları ödemeden herhangi bir lüks harcama yapmayın. Sanki mafya kapıya gelmiş de “haftasonu görüşürüz” dermişcesine bu borçları kapatmak için panik olun. Bankalar mafyalardan daha tehlikelidirler, kesinlikle parayı tahsil ederler ve kaçamazsınız.
  • Bütçe yapın: Kendinize bir bütçe yapın ve bu bütçeye sadık olun. Çok karmaşık ve sofistike bir şey yapmanıza gerek yok; giysi için ayda X YTL, yemek için Y YTL, kira için Z YTL gibi notlar alsanız yeterli. Basit bir notepad’de takip edebilirsiniz, excel’e yazabilirsiniz… Veya daha pratik olan expenseview.com sitesine üye olabilirsiniz.
  • Gelir-giderinizi takip edin: Bir not defterine, excel’e, telefonunuza, expenseview’a… Artık nereye isterseniz farketmez gün içinde yaptığınız her harcamayı not edin. Başta zor gelebilir bu disiplini oturtmak, ama gün sonunda saçma sapan şeylere ne kadar para harcadığınızı görünce harcadığınız efora değdiğini göreceksiniz.

Son olarak; yazımda kullandığım “finansal cahillik” terimine kimsenin alınmasını istemem… Ancak bazı şeylerin farkına varmak için durumun ne kadar vahim olduğunu önce anlamak lazım.

Kredi kartı borcu yüzünden kapınıza bir haciz gelirse veya para biriktiremediğiniz için çok kazançlı bir yatırım’ı karçırdıysanız, ya da tanıdıklarınız birer birer kendi evlerini alırken siz hala ev sahibine yüklü miktarda kira ödüyorsanız artık bu duruma bir dur demek gerekli.

Umarım finansal cahilliğe veda etmeye bu yazıdan sonra karar vermişsinizdir.

, , , , , ,

  • Aytuğ Karaca

    Yazınızı çok beğendim, emeğinize sağlık,.Bu yazınıza ek olarak bende kendi düşüncelerimi yazmak isterim.
    Bence, eğer alışverişlerde peşin ödemeye indirim yapmıyorlarsa her zaman taksitli ödeme daha iyidir. Örneğin, 1000TL tutarında alışveriş yaptınız ve 10 taksite böldürdünüz. İlk taksiti ödeyip kalan 900TL ile faiz geliri elde edebilirsiniz ve nakit parada cebinizde kalır. (Normalde peşin ödemelerde faiz oranı kadar indirim yapılması beklenir.) Burada önemli olan bir sonraki aylık gelirinizden 100TL eksildiğinin farkında olmak ve ona göre hareket etmektir.

  • yönetici

    Bunu ben de yapıyorum kredi kartları kampanya yaptığı için, mantıklı oluyor.

    Ancak taksit işine girerseniz işin ucu kaçıyor.

  • gokceayca

    Mustafa Bey merhaba,

    Market, benzin harcamalarinda nakitte herhangi bir indirim soz konusu olmadigi icin, pesin yerine kredi karti kullanip (ama taksitlendirmeden) bunun icin de dediginiz gibi harcanan miktar kadarini mevduat hesabinda ayirma seklinde cozmek dogru mudur?
    Tesekkurler…

  • Demir Polat

    Evet herşey gercek. Malesef biz en kolay olanı baştan seçmiş,zor olanının içine düşmüşüz..FARE YARIŞI içinde rotamızı kaybetmişiz. Bizlere bahşedililmiş olan,adına yaşam denen bu paha biçilmez armağanımızın şekillenmesini birilerinin ellerine bırakmışız.Hayat devam edecek.etmek zorunda da.Bir yerden başlamalıyız. ne zaman BUĞÜN….Bir hafta önce ( ZENĞİN BABA,YOKSUL BABA)kitabını okudum.Okumanızı isterim.Harika…iyi günler istemiyle.

  • duygu demirtaş

    sitenin ruhuna yakışır bir yazı olmuş : akıllı gelişim şart :)

  • Akıllı gelişim yazıları acaba bir kitapta buluşturulup, daha geniş kitlelerle paylaşılabilir mi?
    Tespitler çok doğru…

  • pyyron

    Gerçekten güzel bir yazı.Kendimi sorgulayarak okudum yazıyı.Günümüz şartlarını çok iyi özetlemiş tespitler ise tam yerinde.Teşekkürler…

  • Levent Üzümcü

    bravo tebrikler cok harika tespitlerle gercekleri anlatmışsınız.

  • özgen

    haklısınız

  • emine ozturk

    gerçekten çok guzel ,hem güldüren hem düşündüren çok doğal bir yazı. kesinlikle uygulamaya çalışacağım. tabi çok geç kalmış biri olarak ne kadar durumları kurtarırız bilemem.

Powered by WordPress. Designed by Woo Themes

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.