Uzun vadede en çok kazandıran yatırım aracı: Borsa

Diyelim ki bir miktar paranız ve sabrınız var… Yatırım yapmak istiyorsunuz ve bekleyip, bu yatırımdan çok fazla gelir elde etmeyi düşünüyorsunuz…

Borsa sizin için çok iyi bir fırsat.

Yapılan araştırmalar uzun vadede (minimum 20-30 sene) borsa’nın performansını geçebilen başka yatırım aracı bulunmadığını gösteriyor.

Bu yazıda bu konuda Türkiye için yaptığım çalışmayı bulabilirsiniz.

Neden borsa?

Türk halkı’nın borsa ile ilgili algısı çok kötü… Maalesef herkes “filanca tanıdığım borsa’da yüklü miktarda para kaybetti, iflas etti”, “falanca borsa’da batmış”, “borsa’da oynadım zarar ettim” gibi anlayamadığım sözlerle borsadan korkuyor.

“Batmış”, “para kaybetmiş”, “oynamış” gibi sözler gerçekten çok garip… Bir insanın borsa’da para kaybetmesi mümkündür belki, ama batması çok acayip bir durum.

Akıllı mantıklı bir insansanız, borsa’nın işleyişini, dinamiklerini biliyorsanız, finans bilginiz yeterli ise, mali tablo okuyabiliyorsanız borsa’da uzun vadede kaybetmeniz çok güç… Hakikaten neredeyse imkansız.

Niçin? Çünkü borsa aslında ticaret dünyasının bir yansımasıdır. Borsa’da hisse senedi almak, temelde bir şirkete ortak olmaktan hiç farklı değildir.

Siz bir şirketin hisse senedini aldığınızda, o şirkete ortak olmuş olursunuz.

Şirketin hisse senedi ise, o şirketin toplam değerinin bir parçasını oluşturur.

Yani, şirketiniz değerlendikçe, hisse senedinin değeri artar. Şirketiniz kötü performans gösteriyorsa, ortağı olarak bu size de yansır, yani hisse senedinizin değeri düşer.

Bu sebeple borsa çok güvenli bir yatırım aracıdır. Uzun vadede şirketlerin ekonomik başarısını yansıtır. Hatta, ülke olarak başarılıysak, ülkemizin başarısını bile yansıtır.

Başarılı şirketler kar eder ve bu karını ortaklarına dağıtır. Hisse senedi sahibi olarak da siz bu kardan ortak olarak payınızı alırsınız…

Hisse senedi almak bu yüzden güzeldir, elinizdeki üç kuruş para ile yatırım için ev alamazken, bir hisse senedi alıp kar elde edebilirsiniz.

Peki nasıl oluyor da borsa’da zarar ediliyor?

Borsa ile ilgili duyduğum, argo, ama çok komik bir laf var: “Burası Borsa, kim kime korsa…” :)

Bizim Türk milletinin Borsa ile ilgili algısını bu laf çok iyi özetliyor… “Kim kime korsa, o kazanır…”

Peki nasıl oluyor da birileri bu işten zengin olurken, birileri zarar ediyor?

Çok basit: “Keriz silkeleme” diye adlandırılan yöntemle… Parası olan yatırımcılar (manüpülatörler) işlem hacmi düşük (yani çok alınıp, satılmayan) hisseleri alarak fiyatını yükseltirler.

Finans, yatırım, ekonomi bilmeyen ama borsa’ya “oynamaya” gelen kesim ise hisse senedinin yükseldiğini görüp “bu daha yükselir” diyerek hisse senedini alır. Ardından manüpülatör yüksek fiyattan bütün hisseleri satar ve para kazanıp çıkar… Geride kalan cahil kesim ise bu işten büyük zarar eder, oturup ağlarlar “borsa’da zarar ettim, iflas ettim vb.” diye.

Oysa ki borsa’yı “oynanacak” bir yer olarak görerek başta hata yapılmıştır… Burası bir at yarışı hipodromu değil, spor loto dükkanı da değil… Yatırım merkezi…

Yatırımlar ise ancak uzun vadede sonuç verir… 1-2 hafta’da “voleyi” vuracağınız “yatırım” nasıl ki gerçek hayatta mevcut değilse, borsada da böyle bir yatırım yoktur.

O yüzden borsa’da zarar etmemek için tek ve altın bir kural mevcut: “SADECE UZUN VADELİ YATIRIM YAPIN!”

Borsa’nın performansı uzun vadede nasıl?

Dünya’da borsa getirileri üzerine yapılan araştırmaların hepsinde ortak bir sonuca varılıyor: Borsa bütün yatırım araçlarından daha çok getiri sağlıyor (uzun vadede)

Bu konuda Amerika’da yapılmış araştırmayı aşağıda görebilirsiniz:



(İngilizce bilmeyenler için: grafiğin en üstünde Borsa, sonra tahviller, sonra altın geliyor)

Türkiye’de ise benzer bir çalışmayı bulamadım, bu sebeple ben kendim  yaptım:

Veriler 2010 mayıs ayına kadar IMKB-100, Altın, Dolar ve Euro yatırımlarının ne kadar büyüdüğünü gösteriyor. (TEFE ve TÜFE enflasyon oranlarını da görebilirsiniz grafikte)

Dolayısıyla, Borsa’nın kısa vadede çok fazla düşüp çıktığı için riskli göründüğünü ama uzun vadede sabrederseniz başka hiçbir yatırım aracının Borsa kadar kazandırmadığını görebilirsiniz.

Sonuç: Özellikle uzun vadeli yatırımlarda (örneğin: bireysel emeklilik) borsa’ya yatırım yapmak çok mantıklı. Yeni doğan bir bebeğiniz varsa, ilk gününden borsa’ya ufak bile olsa yatırım yaparsanız çocuğunuz üniversite zamanına geldiğinde rahat rahat bütün masraflarını karşılayacak kadar birikimi olur.

Dolayısıyla artık borsayı kötülemekten, borsa’dan korkmaktan vazgeçin. Borsa ticari hayatın çok güzel bir yansımasıdır… Ticarette de iniş-çıkışlar, karlı dönemler ve zarar edilen dönemler var. Ama şirketler bunlara dayanıp, krizleri atlattıktan sonra büyüyor ve katmadeğer yaratıyorlar.

Biz yatırımcılar da bu katmadeğerden payımıza düşeni almalıyız.

, , , , ,

  • eda

    merhaba ben üniversite 2. sınıf öğrencisiyim ve ögrenim kredisi alıyorum bu parayı sadece yatırım amaçlı kullanacağım iki sene sonra okulum bittiğinde bana yardımcı olması için her ay düzenli olarak 300 tl gibi bir miktar birikim olacak her ay aynı hisse senedinden bu miktarda almam ve ona dokunmamam iki sene sonunda bana büyük bir kar kazandırır mı yardımcı olabilirseniz çok sevinirim?

  • Onur

    Merhabalar,
    Grafiklerden de anlaşıldığı gibi, uzun vadede borsanın harika bir yatırım mecrası olduğunu çok güzel anlatmışsınız. Ancak orta vadede (mesela 5 yıl mertebesinde) bakıldığında, borsaya giriş döneminin hayati önem arzettiği de aşikar. Örneğin şu sıralar çalkantılı ve belirsiz bir ortam söz konusu ve 2007’de yatırıma başlamış biri bu aralar hisse senedi satmak zorunda kalsa zarar ederdi gibi görünüyor.

    Siz olsanız, tam böyle bir dönemde hisse senedi alır mıydınız?

  • Pingback: Çocuk için para biriktirmek Borsa | Akıllı Gelişim()

  • Berna

    Merhaba ;

    Kızım icin 1 yıldır garanti bankası bes icin duzenlı olarak aylık 200 tl yatırıyorum su anda esnek eyf ve g.a. kamu borçlanma aracları eyf olarak degerlendiriliyor parayı kzıımın 15 yıl sonrası icin egitim masraflarına kullanmak istiyorum bende az once fonlarla ilgili kucuk bir arastırma yapıyordum tavsiyeniz bu fonların tamamını borsaya endekslimi yapmalıyım yoksa dagıtmalımıyım ?dagıtırsam hangilerine dagıtmalıyım , ayrıca kendi mutfak masrafımdanda artırdıgım ortalama 100 – 150 tl arası bir birikimim var her ay duzenlı olarak bu yatırımı nasıl degerlendirebilirim .. sizin yazınızı okumadan once birikimli fon hesabı actırmaya karar vermistim fakat daha sonra size danısmam gerekliligine vardım yardımcı olursanız cok mutlu olurum bu mutfak masrafı harcamalarımı 1 yıl sure sonrasında degerlendirmeyi dusunuyorum yanı yatırımım uzun vadelı degil ama gerekirse 2- 3 yıl bıle olabılır. tavsiyeleriniz icin şimdiden tesekkur ederim … siteniz cok guzel ve cok net bılgılendırıcı boyle bır calısma yaptıgınız icin sizi tebrik ederim kolaylıklar dilerim.

  • yönetici

    Merhaba Samet,

    Her ay bütçenden küçük bile olsa bir miktar parayı “sağlam” hisselere yatırmanı tavsiye ederim. Bu IMKB 30 içindeki hisse senetleri olabilir, Türkiye’deki büyük holding şirketleri olabilir.

    Bu yatırdığın parayı unut, hiç dokunma. Kendini tutamayıp alım-satım yapmaya başlarsan çok kaybedersin. Aldığın hisseleri minimum 5-10 yıl elinde tutman gerekecektir.

  • Samet G.

    Öncelikle değerli birikimlerinizi paylaştığınız için teşekkür ederim. Ben borsa hakkında çok az bilgiye sahibim ama mantıklı bir yatırım aracı olduğunda farkındayım. Çevremde borsaya karşı inanılmaz bir önyargı var. İster istemez etkilendim ve borsaya yatırım yapmayı hep erteledim. Bugün karar verdim üniversite son sınıftayım bir miktarda birikimim var bunu değerlendirmek istiyorum bana ne yapmam gerektiği konusunda yardımcı olurmusunuz.

  • yönetici

    Ben çocuğunuz için 100 TL’lik hisse senedi almanızı tavsiye ederim… Aslında bankaların hisse senedine endeksli fonlarından alırsanız daha da iyi olur. Bireysel emeklilik vergi avantajı nedeniyle avantajlı, ancak çocuğunuz çalışmadığı için vergi avantajından zaten faydalanamayacak, dolayısıyla hisse senedi alın.

    vadeli hesap tavsiye etmiyorum, uzun vadede çok az kazandırır.

  • turkerteo

    ii geceler…yönetici… ya çocuğum için aylık 100 TL düzenli olarak hisse senedi mi alayım, vadeli bir hesap mı açtırayım yoksa BES nemi gireyim bir türlü karar veremiyorum.lütfen yardımcı olur musunuz… şimdiden teşekkürler

  • caner

    bir insanın birçok fırması var ve bunların kağıtları borsada sizde kar eden firmasının kağıdını alıyosun. adam tutup o kar eden firmasıyla zarar eden firmasını birleştiriyor. bu durumda ne yapacaksın. (doğan) böyle bir borsada nasıl kar edeceksin.

  • ahmet

    güzel faydalı ve açıklayıcı bir konu olmuş yazarımıza çok teşekkür ediyorum…

  • yönetici

    Samet,

    Çevrendekilere bu yazıyı forwardlayabilirsin, grafikleri görenler genelde ikna oluyorlar.

    Benim de zamanında dilimde tüy bitiyordu, baktım olacak gibi değil en iyisi yazayım millet okusun dedim.

  • samet

    yaklaşık 1 yıldır borsayla ilgiliyim üniversite son sınıftayken bu işle ilgilenmeye başladım ve uzun vadede en karlı getiri olduğunu çevreme anlatmaktan dilimde tüy kalmadı. fakat karşılaştığım sorular ya paranın hepsi giderse gibi felaket düşünceleri ki bilen bilir paranın tamamı asla gitmez. tabi sabır edersen. şiddetle borsayı tercih ederim. ve borsadaki en önemli kuralım başkalarının fikriyle alım satım yapmamam bu şekilde çok ağır kayıplar vermedim.

  • Bora

    Mustafa Bey,

    Danışmak istediğim bir konu var.. Borsaya yatırım yaptığımı varsayıyorum; 3 aya yakın zamandır para koymadan hisse alıp sattığımda oluşabilecek kar-zarar gözlemi yapıyorum.

    Bu süreçte ilk ay kar ederken ikinci ay ve üçüncü ay çok az bir kar elde ettim: İlk ay seçtiğim hisselerin bilançolarını, geçmiş yıllara ait hisse hareketlerini ve gelecek projelerini incelemiş, uzun vadeli düşünmüştüm sonrasında ise kısa vadeli düşündüm ve sonuç ortadaydı.

    Yani bu yatırım alanında iştirak ettğimiz hissenin tüm verilerini kontrol etmemiz gerekiyor; ilk ay çok ciddiye alıp araştırma yaparak hisse seçmiş ve hiç zarar etmemiştim. Daha sonra her yükselir/azalır sözlerine kulak verdim ve o başarıyı yakalayamadım. Ciddiye alınmadan/ araştırılmadan; “bu hisse yükselecek(miş) denerek” ve yatırım danışmanlarının ya da forumlarda okuduğumuz görüşlerinin birebir alınmasıyla olacakları yaşayarak görmüş oldum.

    Borsada kazanç sağlamak için araştırmacı, sorgulayıcı ve sabrılı olmak gerekiyor. Hisseler hakkında tavsiyeler almış olabiliriz ancak bu verileri sorgulamamız kazanmak için şart.Kesinlikle uzun dönemli düşünmeliyiz ki bunu sayfanıza eklediğiniz grafikler gösteriyor.

    Öyleyse sizce tek tek hisse alarak mı yatırım yapmalıyız yoksa borsanın yükseleceğini varsayan uzun dönemli düşüneceğimiz fonlar ile sektörel borsa yatırım fonlarına mı katılmalıyız?

    Görüşleriniz için teşekkür ediyorum.

  • Çok güzel bir inceleme ve paylaşım olmuş Teşekkürler.

  • İsmail Fırat

    Çok güzel bir yazı olmuş. Teşekkürler.

  • ümit

    mustafa bey anlaşılan siz illada borsa diyorsunuz bende bireysel emeklilik hesabimi borsaya çeviriyorum sizi diNLIYORUM

  • yönetici

    Merhaba Hüseyin Bey,

    Borsa’da 2000 yılında ve 2008 yılında gerçekleşen düşüşler aslında ülkenin içindeki ekonomik krizi birebir yansıttı. Dikkat ederseniz, borsa’nın verdiği tepki o dönem esnafın, üreticinin, şirketlerin verdiği tepkiyle paralel. Yani küçülme yönündeydi.

    Dolayısıyla 2008 yılında 57.000 seviyelerindeki IMKB 100 endeksi bir anda 22.000’lere düştüğü dönemde Türkiye ve Global kriz nedeniyle bir çok firma batmış, bir sürü insan işsiz kalmış, sanayide üretim düşmüş, tüketici güven endeksi taban yapmıştı.

    Yani özet olarak borsa aslında Türkiye’nin ekonomik durumunu büyük ölçüde yansıtmaktadır. Yatırımcı kendisini güvende hissettiğinde hisse senedi almakta, kriz sebebiyle nakit ihtiyacı oluştuğunda hisse senetlerini satmaktadır.

    Ülkemizde %15 işsizlik ve 350 dolar asgari ücret olması borsa’nın değersizleşmesini gerektirmiyor.

    Borsa’yı anlamak için kişi başına düşen milli gelir rakamlarına, üretim verilerine, şirketlerin açıkladığı kar ve dağıtılacak temettülere bakmak lazım.

    Basit bir örnek vermek gerekirse, ülkemizde kişi başına düşen milli gelir 2002 yılında 2675 dolarken, 2007 yılında 6548 dolara 2009 yılında ise 8500 dolar olarak gerçekleşti.

    Yani kişi başına düşen milli gelir 2002 yılından bu yana yaklaşık 3.5 kat yükselmiş. Bu gelir artışı maalesef toplumun her kesimine eşit yansımıyor (asgari ücretli çalışanlar, memurlar, emekliler vs.) Ama bu durumun kötü olduğunu da göstermez.

    Özet olarak borsa’nın değerlenmesi için sanayi devrimine ihtiyaç yok, ülke olarak ekonomisi daha stabil ve güçlü bir ülke oluyoruz.

    2008 global krizi ise bizim ülkeyi (özellikle finans sektörünü) çok vurmadı. Hatta finans sektörü bu krizde inanılmaz karlar elde ettiler (Akbank, Garanti, İş Bankası vb. büyük bankalar tarihi karlar açıkladılar)

    Aynı krizde dünyanın en büyük banka ve finans kurumları birer birer battılar. Çoğu artık tarihte yaşayacaklar, önemli bir kısmı ciddi oranda küçüldüler.

    Bir çok ülke iflas etme noktasına geldi, Yunanistan, İspanya, Portekiz ekonomik krizin üzerine sosyal patlama ile de mücadele ediyorlar. (Aynı bizim 2001’de yaşadığımız gibi)

    Yani özet olarak sizin “ekonomi kötü gidiyor, borsa niye yükseliyor?” sorunuza “borsa yükseliyor, çünkü ekonomi kötü gitmiyor” diyerek cevap verebilirim.

    Sadece işsizlik oranları, asgari gelir rakamlarına bakarak bir ülkenin ekonomik durumunu tayin etmeye çalışırsak yanılırız. Bunlar bir ülkenin ekonomik gücünü değil, kalkınmışlık seviyesini ölçen araçlardır. Kalkınma ile ekonomik güç ise her zaman paralel gitmez (örneğin petrol zengini ülkelerin halkının açlıktan sürünmesi vb. gibi)

    Umarım açıklayıcı olmuştur. Yine tavsiyemi tekrarlıyorum: Uzun vadede borsa’dan daha kazançlı bir yatırım aracı daha yok, bizim borsamız bu konuda defalarca dünya rekoru kırdı.

    Sevgiler.

  • Hüseyin Çetek

    YAzılarınız bazen katılmasam da ilgiyle izliyorum. Peki İMKB’de iki kez meydana gelen devasa düşüşlere ne diyeceksiniz? Biri 2000 yılıydı yanlış hatırlamıyorsam, herkesi borsadan soğuttu. Bana sorarsanız ülke ciddi biçimde ekonomik kalkınma göstermiyorsa borsa endeksinin yükselmesi anlamsız ve mutlaka bir gün birilerinin elinde patlayacak bir bomba gibi.Ben özellikle imkb’yi saadet zincirine benzetiyorum.Ülkemizde %15 işsizlik ve 350 usd asgari gelir var ve imkb onlarca kat değerlendi. Nasıl açıklanabilir; neden değerleniyor durduk yerde? Sanayi devrimi mi gerçekleşti kimsenin haberi yokken?!

Powered by WordPress. Designed by Woo Themes

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.